Olej kokosowy – zdrowy czy szkodliwy?

Odpowiedź na postawione w tytule pytanie nie jest prosta. Nie trudno zauważyć, że jeszcze kilka lat temu olej kokosowy był wymieniany równolegle z jagodami goji czy nasionami chia jako “superfood”, czyli produkt o pozytywnym wpływie na nasze ciało i organizm, zarówno w kontekście zdrowotnym, jak i kosmetycznym. Od pewnego czasu jednak dobra sława oleju kokosowego zaczyna zanikać. Jaka jest prawda? Olej kokosowy – zdrowy czy nie?

Właściwości oleju kokosowego

Olej kokosowy to nic innego, jak olej roślinny (tropikalny), otrzymywany poprzez tłoczenie i rozgrzanie kopry – twardego miąższu orzechów palmy kokosowej. Do tej grupy należy także olej palmowy. W postaci płynnej przyjmuje barwę lekko żółtą. Wyróżnia się dużą zawartością nasyconych kwasów tłuszczowych (ponad 90%) i o wiele mniejszą od pozostałych kwasów – nieco ponad 6% jednonienasyconych i jedynie 1,5% wielonienasyconych. Taki rozkład kwasów ma bezpośredni wpływ na różnorodne zastosowanie i wykorzystanie oleju kokosowego. Warto wiedzieć, że taki sam rozkład kwasów tłuszczowych występuje zarówno w oleju rafinowanym, jak i nierafinowanym.

Olej kokosowy w kuchni – zdrowy, czy nie?

Olej kokosowy najczęściej spotykany jest w formie rafinowanej (rafinacja odbywa się na skutek podgrzania). Powstały w ten sposób pozbawiony jest wartości odżywczych, smaku oraz charakterystycznego zapachu, jednak zyskuje znacznie dłuższą trwałość. Tego typu olej doskonale sprawdza się w kuchni, w branży kosmetycznej ma natomiast dużo mniejszą wartość. Czy na co dzień powinniśmy używać oleju kokosowego? Zdecydowanie nie! Wspomniane wyżej kwasy nasycone, których w tym oleju jest ponad 90%, znacznie podnoszą ryzyko zachorowań na choroby sercowo-naczyniowe oraz układu krążenia, w tym przede wszystkim na miażdżycę. Rekomendacje specjalistów wyraźnie mówią, że lepiej zamienić tego typu kwasy na kwasy tłuszczowe jednonienasycone i wielonienasycone, dlatego zamiast oleju kokosowego warto wybrać m.in. inny olej roślinny np. rzepakowy lub oliwę z oliwek. 

Badania

Podstawowym argumentem mówiącym o korzystnym wpływie  oleju kokosowego na zdrowie człowieka były badania przeprowadzone w południowych rejonach Azji (Indie, Sri Lanka) oraz na obszarach polinezyjskich. Tam jest bowiem jednym z najczęściej stosowanych olejów, a mimo wszystko wśród ludności nie zaobserwowano wzrostu zachorowań na typowe choroby występujące u osób ze zbyt dużym stężeniem cholesterolu. Nie można jednak tego typu wniosków przenieść jeden do jednego na grunt europejski, gdyż np. sposób żywienia mieszkańców obszarów tropikalnych jest zgoła inny niż Europejczyków. Oczywiście można od czasu do czasu użyć oleju kokosowego do smażenia, jednak w miarę możliwości lepiej sięgać np. po olej rzepakowy czy nawet tłuszcz gęsi, jeżeli w czyjejś diecie występują produkty odzwierzęce. Doskonale sprawdzi się jednak do pieczenia, będąc rewelacyjną alternatywą dla masła (zwłaszcza dla osób z nietolerancją laktozy) czy margaryny.

Olej kokosowy w kosmetyce – szkodliwy, czy pomocny?

W kosmetyce natomiast na szeroką skalę stosowany jest zdrowy olej kokosowy nierafinowany. W temperaturze nieco ponad 20°C przechodzi w konsystencję stałą, więc nic dziwnego, że tak często sięgają po niego zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Postać nierafinowana jest niezwykle przyjemna w dotyku, a ponadto przepięknie pachnie. Ma uniwersalne właściwości, świetnie sprawdzi się do pielęgnacji całego ciała. Szczególnie powinny sięgać po niego osoby z cerą suchą oraz z problematycznymi stopami. Olej odżywia, nawilża i regeneruje. Będzie to znakomity, naturalny balsam, który nie powinien wywołać reakcji alergicznych. Warto uważać na olej w przypadku cery ze skłonnościami do zapychania. Nie będzie też idealnym kosmetykiem do demakijażu, choć niektórzy bardzo sobie chwalą takie zastosowanie. Z powodu niskiego wskaźnika SPF nie będzie nadawał się do opalania. Na pewno sprawdzi się fantastycznie do mycia zębów, gdyż ma właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze. Śmiało można dodać go do pasty do zębów podczas codziennego szczotkowania lub wymieszać z węglem aktywnym w proszku i w ten sposób przeprowadzić domowe wybielanie. W przypadku problemów z dziąsłami olej kokosowy także może być nie lada pomocnikiem. Trzeba jednak pamiętać, że stomatolodzy przestrzegają przed całkowitym zastąpieniem tradycyjnych środków do pielęgnacji jamy ustnej olejem kokosowym oraz zwracają uwagę, że w ten sposób może być wykorzystywana tylko nierafinowana postać bez żadnych dodatków.

Olej kokosowy – stosować, czy zaniechać?

Nadal zastanawiasz się, czy olej kokosowy jest zdrowy i warto go używać? Zadajesz sobie pytanie: czy jest szkodliwy? Wszystko zależy od tego, z jaką częstotliwością go wykorzystujesz. Warto na koniec wspomnieć, że eksperci w dziedzinie dietetyki od początku jasno stawiali sprawę – olej kokosowy nie jest zdrowy w nadmiarze. Przy zachowaniu odpowiedniego umiaru w spożyciu i przy właściwym zastosowaniu w kosmetyce nie wyrządzi krzywdy, a może zaskoczyć pozytywnym działaniem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *