Co to jest olej arganowy, jak powstaje i jak go przechowywać, by nie stracił właściwości?
Produkty z tego artykułu
Płynne złoto, eliksir młodości, cud z Maroka. Nazw jest wiele, a prawda jest prosta: o wartości oleju arganowego decydują trzy rzeczy – z czego jest zrobiony, jak został wytłoczony i jak go trzymasz po otwarciu. To one rozstrzygają, czy w butelce masz cenny kosmetyk, czy rozcieńczony zamiennik z ładną etykietą. Reszta to opowieść.
Najważniejsze informacje
- Olej arganowy to tłuszcz roślinny tłoczony z nasion drzewa arganowego (Argania spinosa), z zawartością około 80% kwasów nienasyconych oraz tokoferoli, steroli i polifenoli (Hilali i wsp., 2020; Gharby i Charrouf, 2022).
- Ma unikalny „podpis chemiczny”: rzadkie sterole (schottenol) i spinasterol, które praktycznie nie występują w innych olejach roślinnych (Hilali i wsp., 2020).
- Nierafinowany, tłoczony na zimno zachowuje najwięcej, ponieważ rafinacja obniża zawartość tokoferoli i kwasów nienasyconych (Aissa i wsp., 2023).
- Oryginał rozpoznasz po profilu i zmysłach: skład kwasów tłuszczowych pozwala odróżnić prawdziwy olej od tańszych zamienników (Miklavčič i wsp., 2020).
- Przechowywanie decyduje o trwałości: ciepło i światło obniżają tokoferole i przyspieszają utlenianie, dlatego liczy się ciemna butelka i chłód (Aissa i wsp., 2023).
- Dobrze nawilża: ogranicza utratę wody ze skóry i poprawia jej elastyczność (Abdalla i wsp., 2024; Safi i wsp., 2026).
Co to jest olej arganowy?
Olej arganowy to olej roślinny pozyskiwany z nasion drzewa arganowego, czyli Argania spinosa, nazywanego też arganią żelazną. Drzewo to rośnie niemal wyłącznie na południowym zachodzie Maroka, w półpustynnym pasie wpisanym przez UNESCO na listę rezerwatów biosfery. I to nie jest ciekawostka dla geografów, tylko powód, dla którego prawdziwy argan zawsze będzie kosztował swoje.
W kosmetyce ceni się go za bogactwo nienasyconych kwasów tłuszczowych, witaminy E i związków o działaniu przeciwutleniającym (Gharby i Charrouf, 2022; Abdalla i wsp., 2024).
Z czego jest olej arganowy? Skład, który decyduje o działaniu
Olej arganowy składa się w około 80% z kwasów tłuszczowych nienasyconych, głównie oleinowego i linolowego, a uzupełniają je tokoferole (witamina E), rzadkie sterole, polifenole i skwalen (Hilali i wsp., 2020; Gharby i Charrouf, 2022). Dzięki temu układowi skóra dostaje jednocześnie natłuszczenie i ochronę antyoksydacyjną.
Kwasy tłuszczowe: linolowy i oleinowy
Najwięcej jest w nim kwasu oleinowego i kwasu linolowego (nazywanego witaminą F). Marokańscy badacze Hilali i współpracownicy policzyli to w 2020 roku dokładnie: argan zawiera go około 38%, podczas gdy oliwa z oliwek blisko 11%. Kwas linolowy współtworzy barierę lipidową naskórka, dzięki czemu skóra lepiej zatrzymuje wodę.
To dlatego olej arganowy sprawdza się przy cerze suchej i przesuszonej, nie tworząc przy tym ciężkiej, tłustej warstwy.
Tokoferole, sterole, polifenole i skwalen
Kwasy tłuszczowe to nie wszystko. Reszta pracy przypada składnikom, których jest mało, ale ważą najwięcej. W tym samym badaniu z 2020 roku Hilali i zespół zmierzyli zawartość tokoferoli (witaminy E) na około 717 mg/kg, głównie w formie gamma-tokoferolu, podczas gdy oliwa ma ich mniej więcej 320 mg/kg. To silne przeciwutleniacze, które chronią skórę przed stresem oksydacyjnym.
Do tego dochodzą schottenol i spinasterol, dwa sterole tak rzadkie, że laboratoria używają ich do potwierdzania, czy olej to naprawdę argan. Jest jeszcze skwalen, składnik spokrewniony z naturalnym sebum skóry.
| Składnik | Olej arganowy | Oliwa z oliwek |
| Kwas linolowy (witamina F) | ~38% | ~10,8% |
| Tokoferole (witamina E) | ~717 mg/kg | ~320 mg/kg |
| Sterole charakterystyczne | schottenol, spinasterol | inne |
Źródło: Hilali i wsp., 2020
Ta różnica w tokoferolach i kwasie linolowym tłumaczy, dlaczego olej arganowy jest tak chętnie wybierany do pielęgnacji cery dojrzałej i przesuszonej.
Jak powstaje olej arganowy?
Olej arganowy powstaje z jąder ukrytych w twardych orzechach owocu arganii, które po oczyszczeniu tłoczy się na zimno. Najtrudniejsze jest to, co dzieje się między owocem a butelką.
Najpierw zbiera się dojrzałe owoce i usuwa z nich miąższ. Zostaje twardy orzech, który trzeba rozłupać, żeby wydobyć jądra. Ten etap przez wieki wykonywano ręcznie i w tradycyjnej produkcji nadal tak się odbywa, bo skorupa jest wyjątkowo twarda (Mechqoq i wsp., 2021). Właśnie ta ręczna, żmudna praca sprawia, że na litr oleju potrzeba kilkudziesięciu kilogramów owoców i wielu godzin. Stąd bierze się cena prawdziwego arganu.
Jądra tłoczy się mechanicznie, bez podgrzewania. Tłoczenie na zimno oznacza, że surowiec nie jest wystawiany na wysoką temperaturę, dzięki czemu w oleju pozostają wrażliwe składniki: tokoferole, nienasycone kwasy i polifenole. Badanie Aissy i zespołu z 2023 roku pokazało wprost, że podgrzewanie i rafinacja te związki obniżają.
W naszej Olejarni kupisz wyłącznie olej nierafinowany, tłoczonym na zimno, bo wiemy, co robi z surowcem rafinacja: zabiera to, co w nim najcenniejsze. Wolimy krótszą datę przydatności i pełny skład niż odwrotnie.
Rafinowany czy nierafinowany? Który zachowuje właściwości
Jeśli zależy Ci na pełni składników, wybieraj olej nierafinowany, tłoczony na zimno. Rafinacja poprawia trwałość i ujednolica olej, ale odbywa się kosztem tokoferoli i części kwasów nienasyconych, czyli tego, po co w ogóle sięgamy po argan (Aissa i wsp., 2023). Olej nierafinowany zachowuje ich najwięcej.
Podczas rafinacji znika część naturalnego zapachu i barwy, ale też część cennych związków. Co ciekawe, ten sam zespół Aissy wykazał, że olej virgin (nierafinowany) ma wyższą odporność oksydacyjną i dłuższy okres przydatności niż rafinowany, mimo że to właśnie ten drugi bywa reklamowany jako „trwalszy”.
| Cecha | Nierafinowany (virgin) | Rafinowany (dostępny na rynku) |
| Surowiec | nasiona wysokiej jakości | nasiona podstandardowe |
| Zawartość tokoferoli i kwasów | zachowana | obniżona przez rafinację |
| Stabilność oksydacyjna | wyższa | niższa |
| Zapach i barwa | naturalne | ujednolicone |
Źródło: Aissa i wsp., 2023; Hilali i wsp., 2020
Wniosek jest prosty – dłuższa data przydatności rafinowanego oleju to efekt przetworzenia, a nie wyższej jakości. Dla pielęgnacji korzystniejszy jest olej nierafinowany, o ile zadbasz o jego przechowywanie, do czego zaraz przejdziemy.
Jak rozpoznać oryginalny olej arganowy?
Oryginalny olej arganowy poznasz po delikatnym, lekko orzechowym lub prawie neutralnym zapachu, złocistożółtej barwie, lekkiej i szybko wchłaniającej się konsystencji, składzie ograniczonym do jednego składnika oraz realistycznej cenie. Podejrzanie tani „argan” to najczęściej olej rozcieńczony innym, tańszym olejem albo olej rafinowany.
Pięć sygnałów, na które warto patrzeć:
- Zapach: delikatny, lekko orzechowy lub neutralny, nigdy chemiczny ani ostry.
- Kolor: złocistożółty, naturalny, a nie idealnie przezroczysty.
- Konsystencja: lekka, dobrze się rozprowadza i wchłania.
- Skład (INCI): tylko Argania Spinosa Kernel Oil, bez dodatków.
- Cena: adekwatna do pracochłonnej produkcji, bo bardzo tani argan to sygnał ostrzegawczy.
Jak przechowywać olej arganowy, by nie stracił właściwości?
Najgorsze miejsce na ten olej? Otwarta półka tuż nad prysznicem, gdzie codziennie zmienia się temperatura i panuje wysoka wilgotność. Olej arganowy przechowuj w ciemnej, szklanej butelce, w chłodnym miejscu, z dala od światła i źródeł ciepła, i zawsze dokładnie go zamykaj. Te trzy czynniki – światło, temperatura i powietrze – najszybciej obniżają zawartość tokoferoli i przyspieszają utlenianie (Aissa i wsp., 2023).
Światło, temperatura i powietrze
Badania nad przechowywaniem pokazują to bardzo wyraźnie. Trzymanie oleju arganowego w podwyższonej temperaturze, rzędu 60 stopni przez 12 tygodni, powoduje spadek tokoferoli i wzrost wskaźników utlenienia, i to zarówno w oleju rafinowanym, jak i nierafinowanym (Aissa i wsp., 2023). Twoja półka nie ma 60 stopni, ale kierunek jest jasny: im chłodniej i ciemniej, tym lepiej.
Dlatego nasz olej arganowy zamykamy w ciemnym szkle z pipetą, które ogranicza kontakt z powietrzem i chroni zawartość przed światłem. Pipeta to nie tylko wygoda, to także mniej powietrza w butelce przy każdym użyciu.
Ile jest ważny po otwarciu i jak poznać, że się zepsuł
Nasz olej arganowy najlepiej zużyć w ciągu 12 miesięcy od daty przygotowania, którą znajdziesz na tylnej etykiecie. Dla świeżości najważniejsze jest, że pracujemy w małych partiach i wysyłamy produkt szybko, w ciągu 2 do 3 dni od przygotowania.
Zepsuty olej rozpoznasz natomiast po zapachu i smaku. Świeży argan pachnie delikatnie i orzechowo lub neutralnie, natomiast ostry, gorzki lub „farbowy” zapach to sygnał, że olej się utlenił i lepiej go nie stosować. Osad na dnie to co innego, to naturalna sedymentacja, nie oznaka zepsucia.
Gdzie kupić oryginalny olej arganowy
Przy zakupie kieruj się zawsze tym samym: składem INCI z jedną pozycją (Argania Spinosa Kernel Oil), brakiem zbędnych dodatków, ciemnym opakowaniem i realistyczną ceną. Nasz olej arganowy spełnia każdy z tych warunków. Jest nierafinowany i tłoczony na zimno, więc zachowuje pełnię tokoferoli i kwasów nienasyconych. Ma czysty, jednoskładnikowy skład. Zamykamy go w ciemnej szklanej butelce z pipetą, która chroni zawartość przed światłem i ogranicza kontakt z powietrzem. A ponieważ pracujemy w małych partiach i wysyłamy zamówienia w ciągu 2-3 dni od przygotowania, olej trafia do Ciebie możliwie świeży, z realnym terminem przydatności, a nie po miesiącach na sklepowej półce.
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Podane informacje opierają się na badaniach naukowych i nie stanowią porady medycznej. Przy skłonności do alergii, w ciąży lub przy problemach skórnych wymagających konsultacji, przed regularnym stosowaniem wykonaj test na małej powierzchni skóry i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
FAQ, czyli najczęściej zadawane pytania
Jak sprawdzić, czy olej arganowy jest oryginalny?
Zwróć uwagę na pięć rzeczy: delikatny, lekko orzechowy lub neutralny zapach, złocisty kolor, lekką konsystencję, skład INCI ograniczony do Argania Spinosa Kernel Oil oraz realistyczną cenę. Bardzo tani lub bezwonny, idealnie przezroczysty „argan” to najczęściej olej rozcieńczony albo rafinowany (Miklavčič i wsp., 2020).
Ile kosztuje olej arganowy z Maroka?
Nie ma jednej stawki, bo cena zależy od pojemności i jakości. W praktyce za prawdziwy, nierafinowany olej arganowy o pojemności 50 ml zapłacisz raczej kilkadziesiąt złotych niż kilkanaście. Jeśli widzisz go znacznie taniej, to nie okazja, tylko ostrzeżenie – takiej ceny nie da się pogodzić z pracochłonną, mało wydajną produkcją.
Czym różni się olej od olejku arganowego?
Niczym, to ta sama substancja, a „olejek” jest jedynie potoczną formą. Realne różnice dotyczą tego, czy olej jest kosmetyczny czy spożywczy oraz nierafinowany czy rafinowany.
Jak przechowywać olej arganowy kosmetyczny?
W ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce, w chłodnym miejscu, z dala od światła i ciepła. Unikaj przechowywania w łazience i po każdym użyciu dokładnie zamykaj butelkę, żeby ograniczyć kontakt z powietrzem (Aissa i wsp., 2023).
- Abdalla, S. T., Aroua, M. K. T., & Gew, L. (2024). A Comprehensive Review of Plant-Based Cosmetic Oils (Virgin Coconut Oil, Olive Oil, Argan Oil, and Jojoba Oil): Chemical and Biological Properties and Their Cosmeceutical Applications. ACS Omega, 9, 44019–44032.
- Aissa, R., Asbbane, A., Oubannin, S., i wsp. (2023). Oxidative Stability of Virgin and Refined Argan Oil under Accelerated Aging Conditions and Shelf-Life Prediction at Room Temperature: A Comparative Study. Analytica.
- Bangun, D. Y., Aman, I. G. M., & Winarti, N. W. (2021). Topical Argan Oil Inhibited Prostaglandin E2 and Prevented Collagen Reduction in Male Wistar Rats’ Skin Exposed to UVB. International Journal of Science and Research (IJSR).
- De Las Marinas Álvarez, M. D., i wsp. (2020). Anaphylaxis after the Epicutaneous Application of Argan Oil. Journal of Investigational Allergology and Clinical Immunology.
- Gharby, S., & Charrouf, Z. (2022). Argan Oil: Chemical Composition, Extraction Process, and Quality Control. Frontiers in Nutrition, 8.
- Hilali, M., Monfalouti, H., & Kartah, B. (2020). Valorization of argan oil: all you need to know about argan oil from Morocco. International Journal of Research in Pharmaceutical Sciences, 11, 6754–6762.
- Kharbach, M., Cherrah, Y., & Bouklouze, A. (2023). Quality Control and Authentication of Argan Oils: Application of Advanced Analytical Techniques. Molecules, 28.
- Mechqoq, H., i wsp. (2021). The ethnobotany, phytochemistry and biological properties of Argan tree (Argania spinosa (L.) Skeels) – A review. Journal of Ethnopharmacology.
- Miklavčič, M., i wsp. (2020). Fatty Acid Composition of Cosmetic Argan Oil: Provenience and Authenticity Criteria. Molecules, 25.
- Safi, M. O., i wsp. (2026). Comparative Study of the Physicochemical Properties and Nutritional Quality of Argan Oil from Endemic and Planted Argania spinosa Fruit Trees in South-West Algeria. Foods, 15.
